Τι είναι η Πλάκα;
Η πλάκα είναι μια κολλώδης, άχρωμη μεμβράνη βακτηριδίων και ζαχάρων που
εγκαθίσταται διαρκώς επάνω στα δόντια μας. Είναι η βασική αιτία της τερηδόνας
και της περιοδοντίτιδας και εξελίσσεται σε πέτρα αν δεν απομακρύνεται
καθημερινά.
Πώς θα Ξέρω ότι Έχω Πλάκα;
Όλοι έχουμε πλάκα. Τα βακτηρίδια δρούν
διαρκώς μέσα στο στόμα μας και τροφοδοτούνται από στοιχεία των τροφών και του
σάλιου. Η πλάκα προκαλεί τερηδόνα όταν τα οξέα της επιτίθενται στα δόντια μετά
τα γεύματα. Εάν η πλάκα δεν απομακρυνθεί, μπορεί να ερεθίσει τα ούλα γύρω από
τα δόντια και να δημιουργήσει ουλίτιδα, περιοδοντίτιδα και απώλεια των δοντιών.
Πώς Μπορώ να Εμποδίσω τη Συσσώρευση της Πλάκας;
Δεν είναι δύσκολο να εμποδίσετε
τη συσσώρευση της πλάκας, εάν:
·
Βουρτσίζετε τα
δόντια σας σχολαστικά, τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα για να απομακρύνετε την
πλάκα από όλες τις επιφάνειές τους.
·
Τα καθαρίζετε με
νήμα κάθε μέρα για να απομακρύνεται την πλάκα που παγιδεύεται ανάμεσα στα
δόντια σας και κάτω από την παρυφή των ούλων, εκεί που ίσως δεν φτάνει η
οδοντόβουρτσα.
Τι είναι η πέτρα ;
Η πέτρα, που συχνά καλείται
τρυγία, είναι η πλάκα που έχει σκληρυνθεί. Μπορεί να δημιουργηθεί στις παρυφές
των ούλων αλλά κάτω από τα ούλα, και να ερεθίσει τον ουλικό ιστό.Η πέτρα όχι
μόνον απειλεί την υγεία των δοντιών και των ούλων σας, αλλά αποτελεί και
αισθητικό πρόβλημα. Επειδή είναι πορώδης, απορροφάει εύκολα τις χρωστικές.
Έτσι, εάν καταναλώνετε καφέ ή τσάι, ή καπνίζετε, έχετε επιπλέον λόγους να
αποτρέψετε την ανάπτυξή της.
Πώς θα ξέρω ότι έχω πέτρα;
Σε αντίθεση με την πλάκα που είναι άχρωμη, η πέτρα
είναι ορατή, όταν έχει σχηματιστεί πάνω από την παρυφή των ούλων. Το πιο
συνηθισμένο σημάδι πέτρας είναι κίτρινο ή καφέ χρώμα στα δόντια και τα ούλα. Ο
μόνος τρόπος για να βεβαιωθείτε - αλλά και να την απομακρύνετε- είναι η
επίσκεψη στον οδοντίατρό σας.
Πώς μπορώ να εμποδίσω τη συσσώρευση πέτρας;
Το σωστό βούρτσισμα των δοντιών, με ειδική για τον
έλεγχο της πέτρας οδοντόπαστα, και ο καθαρισμός με οδοντικό νήμα είναι αναγκαία
για την μείωση της πλάκας και της πέτρας.
Εάν έχει δημιουργηθεί πέτρα,
μόνον ο οδοντίατρός σας μπορεί να την απομακρύνει. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται
αποτρύγωση. Ο οδοντίατρός σας χρησιμοποιεί ειδικό εργαλείο (ξέστρο) με το οποίο
αφαιρεί από τα δόντια σας την πέτρα που βρίσκεται πάνω και κάτω από την παρυφή
των ούλων.
Ανάλογα με τις ανάγκες του
κάθε ασθενή, επιβάλλεται εξαμηνιαίος ή
ετήσιος έλεγχος και καθαρισμός (αποτρύγωση) των δοντιών.
Κατά την διαδικασία αυτή καθαρίζεται η πέτρα (τρυγία) από τις
επιφάνειες των δοντιών.
Εάν αμελήσουμε τον
καθαρισμό, τότε τα μικρόβια (βακτήρια) είτε μπορούν να
δημιουργήσουν τερηδόνα στα δόντια, είτε να προκαλέσουν ουλίτιδα.
Εάν η ουλίτιδα αφεθεί και
αυτή χωρίς θεραπεία, τότε με απλά λόγια τα μικρόβια μπορούν να προχωρήσουν
βαθύτερα και να προσβάλλουν το στηρικτικό οστό που περιβάλλει τα
δόντια. Σ'αυτή την περίπτωση μιλάμε για περιοδοντίτιδα που πρέπει
άμεσα μόλις διαγνωστεί να αντιμετωπιστεί διότι υπάρχει κίνδυνος απώλειας
των δοντιών που έχουν προσβληθεί.
Καθαρισμός δοντιών
Ο καθαρισμός δοντιών στον οδοντίατρο είναι μία διαδικασία κατά την οποία αφαιρείται η πλάκα
(μια μαλακή, μολυσμένη με βακτήρια μεμβράνη) και η πέτρα από τα δόντια. Τις
περισσότερες φορές πραγματοποιείται χωρίς αναισθησία, μιας και είναι ανώδυνη
και απλή διαδικασία και ολοκληρώνεται σε μία επίσκεψη.
Πώς
γίνεται ο καθαρισμός δοντιών;
Ο οδοντίατρος εξετάζει
επιμελώς τις οδοντικές επιφάνειες, ελέγχει το επίπεδο της στοματικής υγείας και
εντοπίζει όλες τις περιοχές που έχουν εναποθέσεις πέτρας. Κατόπιν, χρησιμοποιεί
ειδικά εργαλεία ώστε να αφαιρέσει απαλά τα περιττά στοιχεία, χωρίς να βλάψει τα
δόντια. Πρώτα, χρησιμοποιεί μια υπερηχητική συσκευή η οποία εκπέμπει δονήσεις,
ώστε να αποκολλήσει από τα δόντια τα κομμάτια πέτρας.Μόλις καθαριστούν όλες οι
επιφάνειες των δοντιών από την πέτρα και την πλάκα, τα δόντια γυαλίζονται
χρησιμοποιώντας ένα ειδικό αμμώδες υλικό με την υφή της οδοντόπαστας το οποίο
τοποθετείται στα δόντια με ένα μαλακό περιστρεφόμενο σφουγγαράκι για να τα κάνει
γυαλιστερά και λεία, ώστε να μην προσκολλάται εύκολα η πλάκα και η πέτρα. Ο
οδοντίατρος μπορεί επίσης να χρησιμοποιήσει και φθόριο για να ενισχύσει το
σμάλτο των δοντιών.
Κάθε πότε πρέπει να πηγαίνουμε στον οδοντίατρο για καθαρισμό;
Η συχνότητα που πρέπει να επισκεπτόμαστε τον
οδοντίατρο για καθαρισμό των δοντιών δεν είναι ίδια για όλους μας και
καθορίζεται από το γιατρό. Μια γενική οδηγία είναι ότι πρέπει να γίνεται κάθε
εξάμηνο, αν και για ορισμένες κατηγορίες ασθενών οι επισκέψεις για καθαρισμό
απαιτείται να είναι συχνότερες.
Σε ειδικές περιπτώσεις, μπορεί να απαιτούνται περισσότερες από μία επισκέψεις
και ίσως και τοπικό μούδιασμα μίας ή περισσοτέρων περιοχών του στόματος
προκειμένου να καθαριστούν τέλεια οι οδοντικές επιφάνειες. Αυτή η διαδικασία
εφαρμόζεται για τη θεραπεία νόσων του περιοδοντίου (π.χ. περιοδοντίτιδα) και
δεν πρέπει να συγχέεται με τον απλό οδοντικό καθαρισμό.
Γιατί είναι τόσο απαραίτητος ο καθαρισμός δοντιών
Γιατί όμως επιβάλλεται να
κάνουμε οδοντικό καθαρισμό και μάλιστα τακτικά; Τι πρόκειται να συμβεί εάν το
αμελήσουμε, όπως πολύ συχνά συμβαίνει;
Ο τακτικός καθαρισμός δοντιών είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να
αντιμετωπίσουμε τις περιοδοντικές νόσους, όπως η ουλίτιδα και η περιοδοντίτιδα,
σε αρχικά στάδια, πριν δηλαδή προκαλέσουν ανεπανόρθωτη βλάβη στους ιστούς που
στηρίζουν τα δόντια (ούλα και οστά των γνάθων).
Οι περιοδοντικές νόσοι είναι σοβαρές παθήσεις οι οποίες, αν δεν τύχουν της
απαραίτητης θεραπείας, μπορεί να οδηγήσουν στην απώλεια δοντιών.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν
προκαλέσουν φλεγμονή στα ούλα τα βακτήρια που βρίσκονται στην πλάκα (την
κολλώδη, άχρωμη μεμβράνη που σχηματίζεται μόνιμα πάνω στα δόντια) και την
τρυγία (πέτρα).
Τότε, εμφανίζεται η
ουλίτιδα, η οποία είναι η πιο ήπια μορφή περιοδοντικής νόσου. Ως αποτέλεσμά
της, τα ούλα κοκκινίζουν, πρήζονται και ματώνουν εύκολα. Συνήθως, στο στάδιο
αυτό ο ασθενής έχει ελάχιστες ή καθόλου ενοχλήσεις. Η ουλίτιδα συχνά
προκαλείται από ελλιπή στοματική υγιεινή. Είναι αναστρέψιμη, με ιατρική
θεραπεία και συνεπή στοματική περιποίηση στο σπίτι. Αν η ουλίτιδα δεν
αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη θεραπεία (καθαρισμός, σωστή στοματική υγιεινή),
μπορεί να εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα.
Η περιοδοντίτιδα είναι
βαρύτερη κατάσταση στην οποία εμπλέκεται και το οστό που συγκρατεί τα δόντια,
το οποίο σταδιακά αλλοιώνεται και καταστρέφεται. Συχνά, αυτή διαδικασία έχει
πολύ ελαφρά συμπτώματα. Τελικά, τα δόντια χάνουν τη στήριξή τους, αρχίζουν να
κουνιούνται και ενδεχομένως απαιτείται εξαγωγή τους.
Αυτή η αλληλουχία γεγονότων συμβαίνει προοδευτικά, σε διαφορετικό χρόνο και
βαρύτητα για τον καθένα από εμάς και παίζουν ρόλο και άλλοι επιβαρυντικοί
παράγοντες, όπως η κληρονομικότητα, το κάπνισμα, η ύπαρξη και άλλων γενικών
νοσημάτων (π.χ. σακχαρώδης διαβήτης).
Η χρόνια περιοδοντική νόσος
που έχει εγκατασταθεί στη στοματική μας κοιλότητα, αν δεν τύχει της κατάλληλης
θεραπείας, δε θα έχει ως αποτέλεσμα μόνο τη μακροπρόθεσμη απώλεια των δοντιών
μας, αλλά είναι πιθανό να επηρεάσει και τη γενική μας υγεία, καθώς η ύπαρξη
περιοδοντικών νοσημάτων έχει τεκμηριωθεί ότι σχετίζεται με την αυξημένη
εμφάνιση καρδιαγγειακών και αναπνευστικών νοσημάτων.
Η τακτική επίσκεψη στον
οδοντίατρο για έλεγχο και καθαρισμό δοντιών είναι ο καλύτερος τρόπος να
προλάβουμε προβλήματα που μπορούν να εμφανιστούν στα δόντια, τα ούλα μας ή ακόμη
και να θωρακίσουμε τη γενική μας υγεία.
Πηγές: Colgateprofessional.gr, aboutwellness.gr
